We zijn allemaal Rients Ritskes

De trilhaartjes van mijn gemoed voelen in de publieke discussie over Rients Ritskes geregeld een al te calvinistische, om niet te zeggen puriteinse hang naar zuiverheid

Nu we allemaal Rients Ritskes en Sokun Tsushimoto hebben horen spreken, is het wat mij betreft genoeg geweest.

Ik zag de foto staan die de redactie van het Boeddhistisch Dagblad heeft geplaatst bij mijn verslag van de radio-uitzending van de BOS, afgelopen zaterdag.

Op de foto zie je iemand in geknielde houding zitten. Blijkens het onderschrift gaat het om Dick Verstegen, die in een traditionele jukai-ceremonie ten overstaan van Sokun Tsushimoto de boeddhistische geloften op zich neemt.

Puriteins
Ik beveel iedereen van harte aan het artikel nog eens te lezen dat Dick Verstegen schreef over een sesshin (zentraining) met Rients Ritskes en Sokun Tsushimoto in 1995. Het artikel stond opnieuw in het Boeddhistisch Dagblad van 28 april jongstleden.

Het stuk is doordrenkt van een wijsheid die ik node mis temidden van alle ophef nu (waaraan, ik geef het toe, ikzelf in een eerder stadium ook heb meegedaan).

De eerste zin ervan alleen al is mij uit het hart gegrepen: ‘De adem is de enige weg die tot de dharma leidt.’ Een uitspraak indertijd van Sokun Tsushimoto.

De trilhaartjes van mijn gemoed voelen in de publieke discussie geregeld een al te calvinistische, om niet te zeggen puriteinse hang naar zuiverheid. Er zijn scherprechters, er is boosheid.

Oprisping
In feite echter zijn we volgens mij getuige van niet meer dan een kleine oprisping in de lange historie van de boeddhadharma. Een momentopname in de receptie van het boeddhisme in de Lage Landen.

Een steen in de dharmavijver. Kringen in het water. De Dharma stroomt voort. En laat die Dharma maar lekker stromen. Want niemand weet van te voren de weg van het zaad in de schoot.*

De weg naar bevrijding ligt altijd open. Bevrijding is openheid. Zuiverheid vind je niet waar de geest zich sluit, maar in de openheid van niet-weten.

Betrekkelijkheid
Gaat het inzicht dat tot de Boeddha kwam, niet juist over de mogelijkheid om aandriften als boosheid te transformeren?

In de hang naar zuiverheid komt ook maar een wilsact tot uitdrukking die de moeite waard is om, bijvoorbeeld in meditatie, zorgvuldig te worden onderzocht.

Zullen we allemaal eens diep ademhalen, en nog eens, en nog eens, en ons dan op het komen en gaan laten meevoeren op de enige weg die tot de dharma leidt? Dat lijkt mij althans een uitgangspunt waarvoor in de breedte van de boeddhistische gemeenschap draagvlak bestaat.

Ons oefenen in mededogen? Ervaren wat ons verbindt? De betrekkelijkheid inzien van wat zich hier afspeelt?

Opdat niet de vrijheid van beoefening het onderspit delft in de hang naar zuiverheid.

Geen houvast
De Dharma heeft altijd vele gezichten gehad en wie de ware Dharma meent te kunnen aanwijzen, wordt gelogenstraft door de geschiedenis.

Ieder kan zijn eigen leraar kiezen. Boeddha Magazine heeft er in het jongste nummer vele voorbeelden van gegeven.

Er is niet één weg voor iedereen. Ook traditie biedt niet meer dan een wankel houvast. En zeker in de ongeschreven, levende traditie van zen, de methode van geen methode. Dus waar hebben we het eigenlijk over?

Hij die zonder zonde is, werpe de eerste steen.

We zijn allemaal Rients Ritskes, ik voorop. Allemaal bevinden we ons met elkaar in elkaars goede gezelschap.

‘De adem is de enige weg die tot de dharma leidt.’ Ik stel voor dat we deze wijsheid in ons doen en laten betrekken.


* ‘Een deel van het zaad ging verloren, een deel van het zaad werd brood, maar niemand weet van te voren de weg van het zaad in de schoot.’ (Liedboek voor de Kerken, gezang 54)

Klik hier voor de discussie naar aanleiding van dit artikel op de website van het Boeddhistisch Dagblad

3 gedachten over “We zijn allemaal Rients Ritskes”

  1. “We zijn allemaal Rients Ritskes, ik voorop” – bedoel je nou dat jij ook liegt en een valse status aanneemt om er zelf beter van te worden? Ik ken je anders en denk dat er verschillen zijn. De doofpot en het redelijk ver doorgevoerde subjectivisme vind ik, subjectief als ik ben, net iets te makkelijk hier.

    Like

Reageren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s