Shin en Zen, het beste van twee werelden

Kwan Yin luistert maar Amida is interactief. In een niet-duale werkelijkheidservaring zijn beide één, maar in mijn dagelijks leven vertegenwoordigen ze onderscheiden aspecten

shin_buddhist_path

Ooit kwam de dharmastroom als een golf over me heen nadat ik met zenmeditatie had geëxperimenteerd als een ‘coping strategy’, een techniek om met een tegenvallende gezondheid om te gaan.

Nu bevind ik me opnieuw in zo’n golfbeweging maar is het Amida Boeddha die in en door mij heen zijn naam uitspreekt. ‘Namu Amida Butsu’, de klassieke nembutsuformule van het Reine Land-boeddhisme: hoe verhoudt zich deze tot mijn zenbeoefening?

Shinleraar Takamaro Shigaraki, een moderne leraar van het Reine Land-boeddhisme, ziet overeenkomsten tussen zijn traditie en Zen, maar ook een belangrijk punt van verschil. Hij vergelijkt Shinran, stichter van het Shinboeddhisme, en zenmeester Dogen, tijdgenoten in het dertiende-eeuwse Japan.

Dogen’s interpretatie van verlichting lijkt veel op Shinran’s ervaring van ontwaken (‘shinjin’), zegt Shigaraki. Maar terwijl je de nembutsu altijd en overal kunt beoefenen, is de zenweg alleen begaanbaar voor mensen die daar de afzondering voor over hebben:

The nembutsu is identical with shinjin. Shinjin is identical with the nembutsu. The nembutsu and shinjin are inseperable and nondual. Since in Shinran’s thought the nembutsu is a practice, the identity of nembutsu and shinjin can also be described as the nonduality of practice and shinjin.

In Zen thought, Dogen makes the same assertion when he states ‘practice is equivalent to enlightenment.’ Here ‘practice’ refers to sitting meditation (zazen), which represents a process on the path to buddhahood. ‘Equivalent’ refers to oneness or nondiscrimination. In Dogen’s thought, sitting is in itself enlightenment. Aside from enlightenment there is no sitting; there is no enlightenment apart from sitting. Sitting and enlightenment are nondual.

Shinran’s path of practicing the nembutsu has the same fundamental logic. In one sense, the nembutsu and shinjin are separate matters. However, in the true practice of the nembutsu, the nembutsu is identical with shinjin, and shinjin is identical with the nembutsu. Practice and shinjin are one and the same. They are nondual. We must become persons who are able to say this kind of nembutsu. Dogen’s path of sitting meditation is a form of Buddhism for renunciants, and it is necessary to practice it at a specific place and for a fixed time, away from the secular world. For that reason, it can only be done by a limited number of persons having the ability to do so. However, the path of the nembutsu, which Shinran teaches us, can take place in the midst of the secular world in any kind of lifestyle.

Verkorte vertaling:

De nembutsu is identiek aan shinjin. De nembutsu en shinjin zijn niet van elkaar te scheiden en niet-dualistisch. In het denken van Shinran is de nembutsu een vorm van beoefening. De identiteit van de nembutsu en shinjin kan dan ook worden omschreven als de non-dualiteit van beoefening en shinjin.

In de wereld van Zen stelt Dogen hetzelfde wanneer hij verklaart dat ‘beoefening gelijkstaat aan verlichting’. ‘Beoefening’ verwijst hier naar zitmeditatie (zazen), een ontwikkeling op de weg naar het boeddhaschap.

Op de beoefening van de nembutsu is in Shinran’s visie dezelfde logica van toepassing. Beoefening en shinjin zijn identiek aan elkaar. De zitmeditatie die Dogen propageert, vereist een vaste plaats en een voorgeschreven tijdsduur. Het is een pad dat slechts begaanbaar is voor een beperkt aantal mensen, bereid en in staat af te zien van een leven in de wereld. Het pad van de nembutsu dat Sinran onderwijst, kan daarentegen in de praktijk worden gebracht midden in de wereld, in welke levensstijl dan ook.

Uit: Takamaro Shigaraki, Heart of the Shin Buddhist Path. A Life of Awakening (2013), p. 61

Zen als een weg die wereldverzaking vereist: dit is een doordenkertje voor de lekenpraktijk in het Westen vandaag de dag. Is dit niet een achilleshiel van de moderne zenbeoefening? Is Zen te combineren met het gewone leven? Of is de Zen van nu een adaptatie, geïnspireerd door maar wel verschillend van de oorspronkelijke traditie?

Hoe dan ook zie ik geen reden om in onze tijd een scherpe lijn te trekken tussen de smalle weg van Zen en de brede weg van Shin. Integendeel, beide kunnen elkaar aanvullen, zodat je het beste hebt van twee werelden. Het Reine Land van Shin is de Zuivere Geest van Zen. Nembutsu en zazen zijn onderling uitwisselbare vehikels die je afhankelijk van je voorkeur en de gelegenheid kunt inzetten.


Dit is een bewerkte samenvatting van mijn Engelstalige blogartikel ‘Nembutsu and zazen’.
Klik hier voor een recensie van Heart of the Sin Buddhist Path in Tricycle magazine

Reageren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s