Durven boeddhist te zijn

Moeten we ons niet durven schikken naar de conventionele werkelijkheid waarin we ‘boeddhist’ zijn, in de wetenschap dat dit in absolute zin maar een heel betrekkelijke identiteit is? Vragen bij een artikel van Edel Maex

erica terpstra boeddhistMet instemming lees ik het artikel van Edel Maex in het Boeddhistisch Dagblad, getiteld ‘In onze zengroep kwam de vraag op: zijn wij nu boeddhisten?’

Ja. Een goed mens zijn. De Boeddha-Dharma als inspiratie. Zen als methode. Niet-weten, ook niet van ‘boeddhisme’. Wijsheid voorbij alle wijsheid. Allemaal mee eens.

Marginale rol
Maar. Waar blijft de gemeenschap? Daar worstel ik wel eens mee. De werkelijkheid van het niet-boeddhisme is de werkelijkheid van de zensangha en de individuele beoefenaar. Als je te veel niet-boeddhisme benadrukt, bestaat het risico dat je jezelf in het maatschappelijk leven veroordeelt tot een steriele, marginale rol.

Maex noemt de Aziatische waarden van goed mens-zijn als voorbeeld. Deze waarden hebben zich echter mede gevormd omdat mensen in de geschiedenis hun inspiratie van de Boeddha-Dharma hebben omgezet in zending of ander doelgericht handelen om, wat wij nu boeddhisme noemen, in al zijn verschillende verschijningsvormen tot een cultuurmacht te maken. Zen en zending zijn niet elkaars tegenpolen. Sterker nog, zonder zending was het boeddhisme niet naar China gekomen.

Wat doen wij om van onze inspiratie een cultuurmacht te maken? Bezit het boeddhisme van het niet-boeddhisme wel een potentie voor een voldoende bereik onder medemensen en andere levende wezens die worstelen met hun lijden en snakken naar uitzicht voor een oplossing daarvoor?

Opdracht
Aan Thich Nhat Hanh werd ooit de vraag gesteld of hij zenboeddhist was. Hij bleef enige tijd stil. Toen antwoordde hij: “Als ik ja zeg, dan geef ik mogelijk voedsel aan het beeld dat u hebt van een zenboeddhist. Als ik nee zeg, dan doe ik onrecht aan de traditie waarnaar ik leef.” (Ik citeer uit mijn geheugen.)

Is de vraag niet of we ons moeten durven schikken naar de conventionele werkelijkheid waarin we ‘boeddhist’ zijn, in de wetenschap dat dit in absolute zin maar een heel betrekkelijke identiteit is? Opdat onze inspiratie zich verder in de gemeenschap kan vertakken?

De waarden van de Boeddha-Dharma verspreiden is ook een opdracht. Zenboeddhisme kan ook actief en geëngageerd in de praktijk worden gebracht. Het label ‘boeddhist’ dragen is soms misschien een vaardig middel om anderen met de boodschap van bevrijding in aanraking te brengen, ook al denken en voelen we verder het onze over dat label als zodanig.

Reageren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s